Bơi Việt Nam trắng tay tại ASIAD 2026, lỗi của ai?

Góp mặt 10 tuyển thủ, nhưng trắng huy chương

Tại ASIAD 2026, đội tuyển bơi Việt Nam tham dự đại hội với 15 thành viên, trong đó có 10 tuyển thủ. Trong số các tuyển thủ góp mặt tại Á vận hội lần này, trừ kình ngư Nguyễn Huy Hoàng - người đang nắm huy chương tại Á vận hội 2022, nên được xem là niềm hy vọng lớn nhất. Còn lại những tuyển thủ khác như Trần Hưng Nguyên, Phạm Thanh Bảo, Nguyễn Quang Thuấn dù đang là nhà vô địch Đông Nam Á, nhưng thành tích khó tranh đoạt huy chương ở đấu trường ASIAD.

Ở đây, chúng tôi không nhắc đến các tay bơi nữ, dù có 2 tuyển thủ nữ hàng đầu là Võ Thị Mỹ Tiên và Nguyễn Thuý Hiền, do thành tích của 2 kình ngư nữ Việt Nam còn chưa thể cạnh tranh HCV ở SEA Games, vậy lấy đâu để đua tranh ở đấu trường ASIAD? Từ vấn đề này, nhiều người sẽ hỏi, nếu chỉ tay bơi Nguyễn Huy Hoàng có thể tranh đoạt huy chương, vậy hà cớ gì đưa đến 10 tuyển thủ đi cho đông?

Thực tế, việc bộ môn bơi Việt Nam đưa đến 10 tuyển thủ đi tranh tài, trong đó có nhiều gương mặt trẻ như Nguyễn Thuý Hiền, Trần Văn Nguyễn Quốc, Nguyễn Viết Tường, Dương Văn Hoàng Quy… là điều có thể hiểu được, bởi đây là lớp kế cận sau lứa Huy Hoàng, Hưng Nguyên, Thành Bảo. Vì thế, phải cho họ có cơ hội cọ xát tại các đại hội thể thao lớn để trui rèn là đương nhiên. Tuy nhiên, vấn đề ở đây là thành tích của các tuyển thủ tại đại hội.

Huy Hoàng không gánh nổi team

Tại ASIAD 2026, hai nội dung được kỳ vọng sẽ mang về huy chương cho bơi Việt Nam là 400m tự do và 800m tự do nam, bởi cách đây 3 năm tại Hàng Châu (Trung Quốc), kình ngư Nguyễn Huy Hoàng đã mang về 2 chiếc HCĐ. Ở đây phải nhắc lại, lẽ ra ASIAD 19 diễn ra năm 2022, nhưng do dịch Covid-19 nên phải dời qua năm 2023. Tuy nhiên, ở nội dung 800m tự do, Huy Hoàng chỉ về đích sau 7’57”39 và bị xếp thi ở đợt chung kết B, chứ không nằm ở nhóm mạnh nhất tranh huy chương. Dẫu vậy, nếu tính thành tích chung cuộc, Huy Hoàng chỉ xếp thứ 7, do người xếp thứ 6 là tay bơi Fei Liwei (Trung Quốc) đã có thông số 7’53”28.

Trong lúc ở nội dung 400m tự do nam, Nguyễn Huy Hoàng về đích sau 3’48”86. Thành tích này của Hoàng còn kém thông số 3’45”78 của người giành HCĐ là Fei Liwei (Trung Quốc) khá xa. Khi niềm hy vọng lớn nhất là Huy Hoàng còn không có thành tích tốt nhất, vậy có thể hiểu các tuyển thủ bơi khác của Việt Nam ra sao.

Tại Á vận hội lần này, bơi Việt Nam chỉ có 2 thành tích thuộc dạng ấn tượng: Một thuộc về Trần Hưng Nguyên ở 400m hỗn hợp nam, thành tích 4’17”57. Thành tích này chỉ giúp Hưng Nguyên về thứ 5, nhưng lại phá kỷ lục Việt Nam và kỷ lục SEA Games, thành tích cũ 4’18”10 lập hồi năm 2022. Hai là Phạm Thanh Bảo ở 100m ếch, thành tích 1’00”85 dù không thể giúp anh vào chung kết, nhưng thông số này đã vượt kỷ lục cũ 1’00”97 của SEA Games và kỷ lục bơi Việt Nam.

Đâu là nguyên nhân?

Ngay trước khi bước vào cuộc tranh tài tại ASIAD 2026, người viết và giới chuyên môn đã dự báo về việc bơi Việt Nam sẽ trắng tay tại Á vận hội khi nhìn vào công tác chuẩn bị của đội tuyển bơi Việt Nam.

Đầu tiên phải nói rõ, từ sau Olympic 2020 tại Nhật Bản đến nay, đội tuyển bơi Việt Nam gần như không có chuyên gia, sau khi ông Hoàng Quốc Huy bất ngờ đột tử. Ông Huy là người huấn luyện Huy Hoàng, Hưng Nguyên và cũng là người giúp Huy Hoàng giành chiếc HCB ASIAD 2018 ở nội dung 1.500m tự do nam.

Đến trước SEA Games 2025, bơi Việt Nam mới có 1 chuyên gia người Brazil, nhưng ông này cũng chỉ trụ lại đến sau đại hội là chia tay. Thực tế, với mức lương đề xuất 5.000 USD/tháng, thật khó để tìm được một chuyên gia có tên tuổi về Việt Nam huấn luyện. Vì vậy, thời gian qua những gương mặt hàng đầu của bơi Việt Nam như Huy Hoàng, Hưng Nguyên, Thành Bảo, Mỹ Tiên, Thuý Hiền, Tuấn Anh chỉ tập với các HLV người Việt.

Cần nhắc thêm, trong đội tuyển bơi Việt Nam tham dự ASIAD 2026 có chuyên gia Yin Wenju người Trung Quốc, nhưng thực tế vị chuyên gia này chỉ huấn luyện cho 2 tuyển thủ trẻ Nguyễn Viết Tường và Trần Văn Nguyễn Quốc tại Trung tâm HLTTQG Đà Nẵng, chứ chẳng phải làm cho đội tuyển bơi Việt Nam.

Chưa hết, chuẩn bị cho ASIAD, bơi Việt Nam chỉ có chuyến tập huấn ngắn tại Trung Quốc từ tháng 7 cho đến trước ASIAD 2026 và chia làm 3 đợt. Thực tế, chuyến tập huấn này chỉ mang tính “đổi gió” hòng giúp các tuyển thủ có sự hưng phấn hơn trong tập luyện, chứ không phải nâng chất về chuyên môn. Vì thế, muốn đòi hỏi những bước tiến về thành tích, e là không thể. Đó là chưa nói đến việc các tuyển thủ như Huy Hoàng, Thanh Bảo… đang ngày càng lớn tuổi, việc bơi được bằng thành tích tốt nhất hiện đang là một thách thức, chứ đừng nói đến việc vượt cột mốc cũ.

Chuẩn bị cho đấu trường thể thao lớn như ASIAD 2026, nhưng sự chuẩn bị của thể thao Việt Nam cho môn bơi cũng tương tự SEA Games, thậm chí còn kém hơn. Vậy đòi hỏi thành tích tại ASIAD 2026 thế nào?

Sau 3 kỳ ASIAD liên tiếp tính từ 2014 đến nay, lần đầu tiên bơi Việt Nam trắng tay tại đấu trường thể thao lớn nhất châu lục, ngẫm lại thấy buồn!