Theo dõi thông tin

Rafael Benitez: ‘Tôi đang ở đỉnh cao sự nghiệp huấn luyện’

Trong cuộc phỏng vấn với The Athletic, HLV Rafael Benitez khẳng định đang là phiên bản tốt nhất của mình trên cương vị HLV, vẫn khao khát trở lại băng ghế chỉ đạo và chưa nghĩ đến chuyện nghỉ hưu.

    Rafael Benitez chưa sẵn sàng nói lời tạm biệt với sự nghiệp cầm quân

    Rafael Benitez có một bát dâu tây trộn sữa chua đặt trước mặt. Đó là bữa sáng tại nhà hàng VIPs ở Valdemarin, khu dân cư cách trung tâm Madrid một quãng lái xe ngắn. Cựu HLV Liverpool vừa trở lại thủ đô Tây Ban Nha sau chuyến đi Barcelona. Tại đây, ông theo dõi đội bóng của Hansi Flick đánh bại Aston Villa 3-0 ở Champions League trong vai trò chuyên gia quan sát kỹ thuật của UEFA.

    “Trận đấu rất thú vị”, Benitez nhận xét. “Barcelona đẩy đội hình lên rất cao, còn Aston Villa cố gắng đưa bóng ra phía sau hàng thủ để thoát khỏi sức ép. Tuy nhiên, họ đã mắc một số sai lầm.

    “Kể từ khi luật thay đổi vào năm 2019, cho phép các đội thực hiện quả phát bóng ngắn ngay trong vòng cấm, cách chơi phổ biến hiện nay là triển khai bóng từ tuyến dưới. Các đội nhìn thấy những CLB hàng đầu thành công với lối chơi đó nên nghĩ rằng: ‘Đây chính là cách phải làm’. Nhưng những đội không thuộc nhóm hàng đầu lại để mất bóng nhiều hơn và nhận nhiều bàn thua hơn.

    “Các đội bóng lớn vẫn chiến thắng vì họ pressing tầm cao, có những cầu thủ nhanh hơn, khỏe hơn để giành lại bóng rồi tổ chức tấn công. Xu hướng này đã quá rõ ràng”.

    Đó là cách Rafael Benitez nhìn nhận bóng đá: tỉ mỉ, đi sâu vào từng chi tiết và luôn tìm cách lý giải những gì diễn ra trên sân. Sau 40 năm làm công tác huấn luyện, chiến lược gia 66 tuổi vẫn giữ nguyên niềm đam mê với môn thể thao vua. Ngay cả công việc hiện tại tại UEFA, chủ yếu là tư vấn và hỗ trợ các HLV trẻ trên khắp châu Âu, cũng không làm thay đổi điều đó.

    “Họ hỏi rất nhiều, đặc biệt là về những con số, tức dữ liệu thống kê”, Benitez nói thêm. “Tôi luôn nhắc các HLV trẻ phải biết cân bằng giữa số liệu và kinh nghiệm. Những con số không thể giải thích mọi thứ trong một trận đấu.

    “Chẳng hạn, có những chi tiết rất nhỏ như tư thế cơ thể khi phòng ngự. Điều đó đặc biệt quan trọng trong các tình huống một đối một. Đây chính là điểm khác biệt giữa kinh nghiệm thực tế của một HLV và những gì được trình bày trong lý thuyết”.

    Vẫn nhớ sân tập và chưa muốn nghỉ hưu

    Hồi tháng 9, Benitez từng ghé thăm trung tâm huấn luyện của Liverpool để gặp Andoni Iraola, HLV trưởng mới của đội bóng. Ông dành nhiều lời khen cho người đồng nghiệp.

    “Chúng tôi đã trò chuyện khá lâu về giải ngoại hạng Anh”, Benitez kể. “Iraola đang làm việc rất chăm chỉ để đưa những ý tưởng của mình vào thực tế và cậu ấy đã có một số kết quả tốt.

    “Trong năm cuối cùng tôi làm việc tại Anfield, chúng tôi từng cử người theo dõi Andoni khi cậu ấy còn khoác áo Bilbao. Khi đó, chúng tôi hy vọng có thể chiêu mộ cậu ấy. Giờ đây, cậu ấy đã trở thành HLV trưởng. Qua những cuộc trò chuyện với một vài cầu thủ, tôi cảm nhận được những tín hiệu rất tích cực. Tuy nhiên, cậu ấy sẽ cần thời gian để xây dựng đội bóng”.

    Công việc hiện tại của Benitez chủ yếu xoay quanh việc phân tích “chiến thuật và xu hướng” trong bóng đá, sau đó đến các liên đoàn bóng đá để chia sẻ quan điểm và kinh nghiệm. Gần đây, ông đã có mặt tại Na Uy. Điểm đến tiếp theo là Bỉ.

    Đây là công việc không chịu nhiều áp lực. Ở tuổi 66, Benitez vẫn được sống trong không khí bóng đá đỉnh cao mà không phải đối mặt với sức ép thành tích mỗi tuần. Nhưng chỉ cần dành 90 phút trò chuyện với ông, người ta sẽ nhận ra cựu HLV Liverpool chưa hề muốn nghỉ ngơi. Kể từ khi bị Panathinaikos sa thải hồi tháng 5, ông chưa dẫn dắt đội bóng nào, nhưng đã sẵn sàng trở lại.

    “Mọi người thường nói với tôi: ‘Ông có thể nghỉ hưu rồi, hãy thư giãn đi’. Không! Tôi thích giúp các cầu thủ tiến bộ. Khi không được đứng ngoài sân tập, tôi cảm thấy rất nhớ công việc đó.

    “Hôm qua, tôi còn liên lạc với Anthony Gordon của Barcelona. Khi cậu ấy còn ở Everton, vừa được đôn lên từ học viện, chúng tôi đã cùng làm việc để giúp cậu ấy phát triển. Ngay từ đầu, tôi đã thấy cậu ấy có tài năng và khát khao tiến bộ. Bây giờ, cậu ấy đang chơi cho Barcelona.

    Rafael Benitez hiện dành phần lớn thời gian quan sát các trận đấu thay vì huấn luyện

    “Hãy nhớ lại thời tôi còn ở Liverpool. Chúng tôi đã chiêu mộ Javier Mascherano, người khi đó đang chơi cho đội dự bị West Ham (Mascherano chỉ ra sân 7 trận trong sáu tháng khoác áo West Ham, dù đã là tuyển thủ Argentina và có vị thế nhất định ở đội tuyển quốc gia).

    “Tôi cũng sắp có một cuộc gặp với Mista, tiền đạo từng chơi cho tôi tại Valencia trong giai đoạn chúng tôi hai lần vô địch La Liga. Khi đó, chẳng ai biết cậu ấy là ai, nhưng có một mùa giải cậu ấy ghi tới 24 bàn.

    “Với nhiều CLB, công việc đơn giản là phát triển cầu thủ trẻ rồi bán họ đi. Chúng tôi đã làm điều đó trong nhiều năm”.

    Trong những tháng gần đây, Benitez đã từ chối lời mời từ các CLB ở Brazil, Mexico và một số đội tuyển quốc gia. Ông muốn chờ đợi một thử thách phù hợp. Điều ông mong mỏi nhất là có lần thứ năm làm việc tại Anh, sau những trải nghiệm với Liverpool, Chelsea (trong vai trò HLV tạm quyền), Newcastle và Everton.

    “Với tôi, Premier League là lựa chọn ưu tiên. Sau đó mới đến Italia, Tây Ban Nha, Đức và Pháp. Nhìn chung, Premier League có nguồn tài chính mạnh nhất và đủ khả năng chiêu mộ những cầu thủ giỏi nhất. Tây Ban Nha và Italia có nhiều đội bóng tuyệt vời, nhưng tôi thích bầu không khí ở giải ngoại hạng Anh.

    “Tôi không chỉ xem các trận đấu. Tôi phân tích chúng dưới góc độ chiến thuật, cố gắng tìm ra điều gì mới mẻ để có thể áp dụng vào công việc. Tôi không muốn nhận một công việc chỉ để có mặt trên băng ghế huấn luyện. Tôi muốn chắc chắn rằng mình có thể cạnh tranh vì một mục tiêu cụ thể, dù đó là trụ hạng, giành vé dự cúp châu Âu hay đoạt danh hiệu.

    “Tôi muốn tiếp tục làm việc ở châu Âu. Có thể một ngày nào đó tôi sẽ phải đến Trung Quốc, nhưng đó không phải điều tôi hướng tới. Sẽ đến lúc nếu không thể tìm được công việc như mong muốn, bạn phải đưa ra quyết định”.

    Từ Valencia đến đỉnh cao Istanbul, rồi những năm tháng sóng gió ở Liverpool

    Sự nghiệp huấn luyện của Benitez bắt đầu tại học viện Real Madrid. Sau đó, ông lần lượt dẫn dắt Valladolid, Osasuna, Extremadura và Tenerife ở Tây Ban Nha. Nhưng phải đến khi chuyển sang Valencia, tên tuổi của ông mới thực sự vươn lên hàng ngũ những HLV hàng đầu. Benitez giúp đội bóng này giành hai chức vô địch La Liga và UEFA Cup.

    Liverpool bổ nhiệm Benitez thay thế Gerard Houllier. Khoảnh khắc đáng nhớ nhất trong sự nghiệp của vị HLV người Tây Ban Nha là tại Istanbul, trong trận chung kết Champions League 2005 với Milan. Bị dẫn trước 0-3 sau hiệp một, Liverpool đã tạo nên màn ngược dòng lịch sử, gỡ hòa rồi đánh bại đối thủ trên chấm luân lưu. Sang mùa giải thứ hai, Benitez tiếp tục đưa đội bóng lên ngôi tại FA Cup.

    Nhưng sau những thành công ban đầu, Liverpool không thể tiếp tục chinh phục các danh hiệu lớn. CLB rơi vào khủng hoảng dưới thời hai ông chủ Tom Hicks và George Gillett. Những khoản nợ ngày càng chồng chất, mâu thuẫn trong nội bộ ngày một lớn và cuối cùng Benitez phải ra đi vào năm 2010.

    Ông có bao giờ nghĩ rằng Liverpool lẽ ra đã có thể đạt được những thành tựu lớn hơn nếu không bị cuốn vào cuộc khủng hoảng ở thượng tầng?

    Steven Gerrard cùng nâng cao chiếc cúp Champions League với Rafa Benitez

    “Có, chắc chắn 100%. Khi Hicks và Gillett đến vào năm 2007, họ đã thay đổi cách điều hành. Những việc chúng tôi làm vì lợi ích của CLB đều bị họ nhìn nhận theo một hướng khác.

    “Tôi nhận ra có điều gì đó không ổn. Sau này, người hâm mộ cũng nhận ra điều đó. Họ không có kinh nghiệm trong bóng đá. Tôi nhớ có lần nói chuyện với Gillett ở London, sau trận đấu với Tottenham. Ông ta nói: ‘Chúng tôi sẽ cấp tiền cho ông, rồi mùa giải tới ông sẽ đưa đội bóng vào vòng play-off’. Tôi phải giải thích rằng Ngoại hạng Anh không có vòng play-off.

    “Có lẽ họ nghĩ: ‘Rafa là một mối đe dọa’. Giai đoạn đó thực sự khó khăn. Nhưng điều duy nhất tôi luôn mong muốn là những gì tốt nhất cho CLB”.

    Sau khi rời Liverpool, Benitez chuyển đến Italia và cùng Inter giành chức vô địch FIFA Club World Cup. Tiếp đó, ông tạm quyền dẫn dắt Chelsea và kết thúc nhiệm kỳ bằng chức vô địch Europa League.

    Giấc mơ Real Madrid chỉ kéo dài 7 tháng

    Sau hai mùa giải dẫn dắt Napoli và giành Coppa Italia, Benitez được bổ nhiệm làm HLV trưởng Real Madrid vào tháng 6/2015. Đó là giấc mơ ông theo đuổi suốt cuộc đời. Nhưng nhiệm kỳ tại Bernabeu chỉ kéo dài bảy tháng. Benitez bị sa thải khi Real Madrid chỉ đứng thứ ba La Liga, kém 4 điểm so với đội đầu bảng Atletico Madrid.

    “Đó là một giai đoạn phức tạp”, Benitez nhớ lại. “Iker Casillas chuẩn bị ra đi, còn trong giai đoạn tiền mùa giải, Sergio Ramos cũng muốn rời CLB. Vì vậy, tình hình lúc đó rất thiếu chắc chắn.

    “Tại cúp nhà Vua, chúng tôi bị loại vì một sai sót về thủ tục hành chính (Denis Cheryshev ra sân dù đang bị treo giò).

    “Có rất nhiều vấn đề xung quanh CLB. Mọi người có phần lo lắng. Thất bại trước Barcelona ngay tại Bernabeu là một cú sốc lớn. Dù vậy, đó vẫn là một trải nghiệm tuyệt vời”.

    Rời Madrid, Benitez đến Newcastle, đội bóng khi đó đang phải vật lộn trong cuộc chiến trụ hạng. Newcastle cuối cùng vẫn xuống hạng, nhưng ông quyết định ở lại và giúp CLB trở lại Ngoại hạng Anh.

    “Chúng tôi đã làm được một việc vô cùng khó khăn. CLB thu về khoản lợi nhuận 30 triệu bảng từ hoạt động chuyển nhượng cầu thủ và giành chức vô địch Championship. Sau đó, chúng tôi lần lượt kết thúc ở vị trí thứ 10 và thứ 13 tại Premier League mà không phải chi quá nhiều tiền. Đó là một thành tựu rất đáng tự hào”.

    Những khác biệt văn hóa ở Trung Quốc và quyết định gây tranh cãi tại Everton

    Mùa hè năm 2019, Benitez gia nhập Dalian Professional, đội bóng đang thi đấu tại giải VĐQG Trung Quốc. Ông mô tả đây là một trải nghiệm “tuyệt vời”, nhưng công việc cuối cùng bị gián đoạn bởi đại dịch Covid-19. Quãng thời gian ở Trung Quốc cũng đem đến cho ông những tình huống dở khóc dở cười do khác biệt văn hóa.

    “Ở đó, người phiên dịch là người truyền đạt kế hoạch thi đấu. Nhưng nếu anh ta biết quá nhiều thì lại bắt đầu nghĩ mình mới là HLV!

    “Tôi từng hỏi một phiên dịch viên: ‘Anh có biết gì về đội bóng mà chúng ta sắp đối đầu không?’. Anh ta trả lời: ‘Có, họ sẽ chơi sơ đồ 4-4-2. Phiên dịch viên của họ là bạn tôi và đã nói với tôi điều đó’.

    “Tôi liền hỏi: ‘Vậy anh đã nói với người đó những gì về đội bóng của chúng ta?’”.

    Với quá khứ gắn bó cùng Liverpool, việc Benitez được bổ nhiệm dẫn dắt Everton vào năm 2021 gây tranh cãi dữ dội và vấp phải sự phản đối từ một bộ phận người hâm mộ. Ông bị sa thải vào tháng 1/2022 sau khi Everton rớt xuống thứ 15. Dù vậy, Benitez khẳng định mình không hối tiếc vì đã nhận lời.

    “Tôi đã cân nhắc rất kỹ. Đó là cơ hội để tiếp tục làm việc tại Liverpool. Gia đình tôi sống ở đó và chúng tôi yêu thành phố này. Đây cũng là một dự án mà tôi được thông báo rằng CLB sẽ đầu tư rất lớn.

    “Alisher Usmanov (đối tác kinh doanh của Farhad Moshiri, cổ đông chi phối Everton thời điểm đó) rất muốn đầu tư và xây dựng một dự án có tầm vóc. Ông ấy muốn giành các danh hiệu. Tôi đã tin tưởng ông ấy. Everton đã chi hơn 500 triệu bảng để mua cầu thủ trong vòng 5 năm, nhưng trong thời gian chúng tôi làm việc, CLB chỉ chi 2 triệu bảng (để chiêu mộ Demarai Gray).

    “Chúng tôi từng nằm trong top 4 vào giai đoạn đầu mùa giải. Nhưng sau đó, đội bóng gặp nhiều chấn thương và không có đủ lực lượng để ứng phó. Ngay khi mọi thứ bắt đầu trục trặc, một bộ phận người hâm mộ đã tỏ ra bất mãn vì mối liên hệ giữa tôi với Liverpool.

    Quá khứ của Benitez đã gây bất lợi cho ông tại Everton

    “Nhiều CĐV thực sự yêu mến Liverpool và Everton sẽ hiểu điều đó, nhưng những người có quan điểm cực đoan thì không. Tôi yêu Liverpool và cũng đã có khoảng thời gian tốt đẹp với nhiều người tại Everton. Một số người không hiểu được điều đó, nhưng không sao cả. Tôi không thể thay đổi suy nghĩ của họ”.

    Benitez trở lại Tây Ban Nha để dẫn dắt Celta Vigo ở mùa giải 2023-24, nhưng rời đi chưa đầy chín tháng sau đó, khi đội bóng chỉ đứng ngay phía trên nhóm xuống hạng. Mùa giải tiếp theo, ông chuyển sang Hy Lạp dẫn dắt Panathinaikos, nhưng chia tay CLB vào tháng 5.

    “Đó là ví dụ điển hình cho việc mục tiêu liên tục bị thay đổi. Yêu cầu ban đầu luôn là kết thúc mùa giải trong top 4. Chúng tôi đứng thứ tư, qua đó giành quyền tham dự vòng play-off để xác định nhà vô địch. Nhưng sau đó, họ lại nói: ‘Bây giờ các ông phải vô địch’. Không, chúng tôi không thể làm được điều đó.

    “Chúng tôi không phải đội mạnh nhất trong nhóm bốn đội dẫn đầu. Ngược lại, chúng tôi là đội yếu nhất. Chúng tôi đã khai thác tối đa khả năng của những cầu thủ mình có, nhưng nếu không sở hữu những nhân tố phù hợp, bạn không thể vô địch.

    “Sau khi chúng tôi ra đi, họ ký hợp đồng với 14 cầu thủ mới. Chúng tôi đã làm tốt nhất có thể với lực lượng trong tay... nhưng bóng đá vốn là môn thể thao chịu ảnh hưởng rất lớn từ cảm xúc”.

    40 năm ghi chép và những bài học chưa bao giờ cũ

    Bên cạnh công việc cho UEFA, Benitez còn dành nhiều thời gian số hóa kho tư liệu đồ sộ mà ông tích lũy trong suốt 40 năm làm huấn luyện. Trong đó có những giáo án tập luyện, kế hoạch chiến thuật, bài nói chuyện trước trận, phân tích trong giờ nghỉ giữa hai hiệp và đánh giá sau mỗi trận đấu.

    “Tôi có những tập hồ sơ ghi chép về công việc huấn luyện ở khắp mọi nơi, với tài liệu từ năm 1986, vì vậy tôi đang quét và số hóa chúng”, ông nói. “Thực ra, tôi bắt đầu ghi chép từ năm 13 tuổi, khi còn ở học viện Real Madrid. Bóng đá đã thay đổi, nhưng những nguyên tắc cơ bản vẫn còn nguyên giá trị.

    Benitez đang chỉ đạo các học trò tại tại câu lạc bộ cũ Panathinaikos

    “Hãy nhớ lại mùa giải đầu tiên của tôi tại ngoại hạng Anh cùng Liverpool. Chúng tôi sử dụng cách phòng ngự khu vực trong các tình huống cố định, khi đó không đội bóng nào khác làm như vậy. Chúng tôi để thủng lưới hai bàn từ những quả phạt góc trong trận gặp MU và bị chỉ trích dữ dội. Nhưng trong hai năm tiếp theo, Liverpool lại là đội để thủng lưới ít nhất từ các tình huống cố định.

    “Bây giờ, các đội đều luân chuyển vị trí, nhưng hãy nhớ lại những lời chỉ trích hồi năm 2010, khi tôi rút Fernando Torres ra trong trận gặp Birmingham và đưa David Ngog vào sân?”.

    Benitez chưa bao giờ ngừng tò mò và tìm tòi những điều mới mẻ. Ông vẫn muốn học hỏi, ngay cả khi đã có hàng chục năm kinh nghiệm trên băng ghế huấn luyện.

    “Tôi luôn cố gắng hoàn thiện bản thân. Hồi đầu ngày hôm nay, tôi phân tích một buổi tập của mình, sau đó đưa dữ liệu vào trí tuệ nhân tạo để xem công cụ này có thể chỉ ra điều gì mà tôi đã bỏ sót hay không”, ông kể.

    “Mọi người thường nói về bóng đá Tây Ban Nha và lối chơi tiki-taka. Nhưng 60% số bàn thắng được ghi sau những tình huống có ít hơn sáu đường chuyền. Tỷ lệ này gần như tương đồng ở tất cả các giải đấu mà tôi đã phân tích. Ngoài ra, khoảng 25% số bàn thắng đến từ các tình huống cố định. Không có nhiều bàn thắng được ghi sau những pha phối hợp với quá nhiều lần chạm bóng.

    “Tôi từng trò chuyện với HLV trưởng đội tuyển Tây Ban Nha Luis de la Fuente sau khi trao cho ông ấy một giải thưởng tại lễ trao giải Quả bóng Vàng. Ông ấy nói: ‘Tôi có Nico Williams và Lamine Yamal ở hai cánh, vậy tại sao phải chuyền bóng liên tục? Bóng phải được đưa ra phía sau hàng thủ hoặc đến chân họ để họ có thể vượt qua đối phương’. Bạn phải tìm ra cách chơi phù hợp nhất với đội bóng của mình và biết thích nghi”.

    “Tôi đang là HLV giỏi hơn bao giờ hết”

    HLV thủ môn Joaquin Valerio lúc này cũng tham gia cùng chúng tôi tại bàn ăn sáng. Giống như trợ lý Antonio Gomez và HLV thể lực Paco de Miguel, Valerio đang chờ xem chặng đường tiếp theo sẽ đưa họ đến đâu.

    “Điều quan trọng là phải tìm được một nơi tôn trọng tầm nhìn và kinh nghiệm của bạn”, Benitez nói thêm. “Bạn có đang xây dựng điều gì đó cho tương lai không? Mọi người trong CLB có cùng chung quan điểm không? Bạn cần một định hướng rõ ràng, sự trao đổi thông suốt trong toàn bộ CLB và thời gian để cải thiện đội bóng.

    “Khi đã thành công ở nhiều quốc gia khác nhau, từng phải giải quyết những tình huống khó khăn và hiểu được tâm lý cầu thủ, bạn có thể quản lý đội bóng theo một cách khác để khai thác tốt nhất khả năng của họ.

    “Đặc biệt, những người trẻ thường không đánh giá đúng mức giá trị của kinh nghiệm. Nhưng sau tất cả những năm tháng đã qua, tôi đang là một HLV giỏi hơn bao giờ hết”.

    Việt Hà (theo The Athletic) • 10 giờ trước

    Bài viết hay? Ấn để tương tác

    Bình luận
    Thông tin Toà soạn
    Tạp chí Bóng Đá
    Tổng biên tập:
    Vũ Khắc Sơn
    Phó Tổng biên tập:
    Nguyễn Hà Thanh
    Địa chỉ:
    Tầng 6, Tòa nhà Licogi 13 Tower, 164 đường Khuất Duy Tiến, phường Thanh Xuân, Thành phố Hà Nội
    Văn phòng giao dịch:
    Tầng 5-6-7, toà nhà LĐBĐVN, số 18 Lý Văn Phức, phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội
    Tel:
    (84.24) 3554 1188 - (84.24) 3554 1199
    Fax:
    (84.24) 3553 9898
    Email:
    Thông tin Liên hệ
    Tạp chí Bóng Đá
    Hotline:
    0903 203 412
    Email:

    Địa chỉ liên hệ:

    Tầng 6, Tòa nhà Licogi 13 Tower, 164 đường Khuất Duy Tiến, phường Thanh Xuân, Thành phố Hà Nội

    Văn phòng giao dịch:

    Tầng 5-6-7, toà nhà LĐBĐVN, số 18 Lý Văn Phức, phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội
    Đăng nhập
    hoặc

    Email:

    Mật khẩu:

    Quên mật khẩu?


    Bạn chưa có tài khoản? Đăng ký ngay